مدیریت منابع انسانی، از گذشته تا امروز

مدیریت منابع انسانی، شاخه ای از علم مدیریت است که رشد و تحول بسیاری داشته است. آنچه که در گذشته کمترین اهمیت را داشته، امروز کانون توجهات مدیران استراتژیک در سازمان های بزرگ و پیشرو شده است. منابع انسانی در واقع نه فقط یک عنوان، بلکه نشان دهنده دیدگاه و نگرشی است که جایگزین نگرش سنتی به این موضوع شده است. امروزه منابع انسانی یک منبع استراتژیک برای سازمان است و عاملی برای تحقق اهداف آن.

مهم ترین ویژگی های منابع انسانی یک سازمان شامل خلاقیت، دانش و توانمندی های افراد، معیاری برای پیش بینی میزان موفقیت سازمان و عاملی برای افزایش نرخ بازگشت سرمایه است. در واقع مدیریت منابع انسانی (HRM)، با در اختیار داشتن مهم ترین منبع سازمان، شریک استراتژیک سازمان محسوب می شود و از این جهت در جایگاه مدیریت استراتژیک سازمان قرار می گیرد. به این ترتیب باید گفت مدیریت منابع انسانی، مدیریت و سازماندهی تلاش ها، دانش، توانایی ها، ارتباطات و رفتار کارکنان در جهت تامین اهداف سازمان و در عین حال توسعه کارکنان است.

در این رابطه، ضرورت داشتن نگرش استراتژیک  HRM به استخدام، توسعه و نگهداشت افراد سازمان و همچنین فعالیت های مرتبط با مدیریت ارتباط با کارکنان، مطرح می شود.

تحول مدیریت منابع انسانی

تحول مدیریت منابع انسانی

سیر تحول HRM

در واقع مدیریت منابع انسانی، تلفیقی از چندین علم است. این مقوله، مجموعه ای از تئوری ها و نظریات مختلف در زمینه علوم رفتاری و روانشناسی، علم مدیریت، جامعه شناسی، اقتصاد، تاریخ و غیره است. در واقع مدیریت منابع انسانی در پی پشتیبانی از سازمان در مسیر تحقق اهدافش از طریق به کارگیری و توسعه منابع انسانی و همسویی آن با استراتژی های سازمان است.

این مطلب را بخوانید  سیر تکامل رویکرد های منابع انسانی

سیر تکامل دیدگاه منابع انسانی

نوع نگاه مدیران به افراد یک سازمان از زمان انقلاب صنعتی تا به امروز، تفاوت چشمگیری داشته است و این تفاوت دیدگاه، حاکی از نگاهی تکامل یافته به منابع انسانی در سازمان ها است. در حقیقت آنچه که در نگاه مدیران سنتی، هزینه تلقی می شد، امروز منبعی ارزشمند و عاملی برای رقابت سازمان ها است.

این سیر تکامل با رشد و توسعه علم مدیریت و تغییراتی که از سازمان های قدیمی تا سازمان های مدرن امروزی شاهد هستیم، به تدریج اتفاق افتاد. آنچه که در گذشته، تنها ابزاری در جهت انجام امور سازمان بود، امروز به عنوان منبع استراتژیک سازمان شناخته می شود. مدیر منابع انسانی که امروز در سطح استراتژیک سازمان قرار می گیرد، در گذشته تنها مسئول امور اداری بود که فعالیت ها و مسئولیت های محدودی داشت.

با پیدایش علم مدیریت و سازمان، نگرش مدیران به کارکنان سازمان، به عنوان ابزار هایی بود که هزینه بر هستند و در نتیجه مدیران، در پی آن بودند که تا می توانند هزینه ها را کاهش دهند. اما به مرور این دیدگاه تغییر کرد به طوری که کارکنان نه تنها هزینه نبودند، بلکه یکی از سرمایه های سازمان به حساب می آمدند.

اما این تحول به همین جا ختم نشد و در مرحله بعد، منابع انسانی به عنوان مزیت رقابتی سازمان ها مطرح شد و آنچه که موجب برتری بخشی به سازمان ها در رقابت با یکدیگر می شود. در ادامه این تحولات، نگرش به منابع انسانی سازمان از این هم پیش تر رفت تا آن جا که امروز، منابع انسانی، منبع استراتژیک سازمان است و می توان گفت اصلی ترین دارایی هر سازمانی به حساب می آید.

human resource management

human resource management

فلسفه مدیریت منابع انسانی

مدیر منابع انسانی به خلق ارزش در سازمان می پردازد و از آن جا که امروزه ایجاد ارزش از راه های متفاوتی صورت می گیرد، HRM  هم وظایف گوناگونی خواهد داشت.

این مطلب را بخوانید  تئوری آشوب چیست؟

به طور کلی، فلسفه وجودی مدیریت منابع انسانی، هم جهت کردن سیاست های این حوزه با برنامه های استراتژیک سازمان است. این سیاست ها باید در راستای توسعه و تقویت فرهنگ سازمانی است و ایجاد نگرشی که منابع انسانی را ارزشمند دانسته و مزیت رقابتی سازمان در نظر می گیرد، است.

مطلب مرتبط: 7 نکته مدیریتی

توسعه منابع انسانی

منابع انسانی سازمان نیز همچون دیگر دارایی های آن، نیاز به توسعه و بالندگی دارد. لازم است این توسعه، ضمن همسو کردن منابع انسانی با استراتژی های سازمان و استراتژی کسب و کار صورت بگیرد. توسعه منابع انسانی در زمینه های علمی، مهارتی و فرهنگ سازمانی قابل بررسی است.

شاید بتوان گفت اصلی ترین مباحث مرتبط با توسعه فرهنگ سازمانی، ایجاد فضایی اخلاقی و مبتنی بر اعتماد متقابل است. ایجاد روابط مثبت و همکاری میان کارکنان، جو اعتماد متقابل به ویژه میان کارکنان و مدیران، ایجاد فضایی در جهت بهبود عملکرد و توسعه شخصی از مواردی هستند که در رابطه با توسعه فرهنگ سازمانی مطرح می شوند.

مدیریت منابع انسانی

مدیریت منابع انسانی

اهداف HRM

در مجموع، می توان گفت اهداف مدیریت منابع انسانی، هم راستا با اهداف سازمان و شامل موارد زیر است:

  • پشتیبانی از سازمان در رسیدن به اهداف خود با به کار گیری و توسعه منابع انسانی و یکپارچه سازی استراتژی سازمان با استراتژی منابع انسانی
  • توسعه فرهنگ عملکرد
  • اطمینان از در اختیار داشتن افراد با استعداد و توانمند در سازمان
  • ایجاد روابط مثبت میان کارکنان و همچنین کارکنان با مدیریت سازمان و جوی مبتنی بر اعتماد متقابل
  • ترویج و تشویق رویکرد اخلاقی در میان مدیریت کارکنان
این مطلب را بخوانید  7 نکته مدیریتی

 

در آینده بیشتر در رابطه با این موضوع و مباحث پیرامون آن گفتگو خواهیم کرد. در مباحث ما شرکت کنید.

 

برگرفته از:

HUMAN RESOURCE MANAGEMENT PRACTICE, Michael Armstrong, Thirteenth edition 2014, p. p. 4 – 12.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *